HASTALAR İÇİN BİLGİLER

Koroner BT (Bilgisayarlı Tomografi) Anjiyo - Sanal Anjiyo - Kansız Anjiyo

Kalbi besleyen koroner arter damarların görüntülenmesi, kalp damar hastalığı tanısı için gereklidir. Damarları görmek için geleneksel koroner anjiyografi (kalp anjiyosu) veya sanal anjiyo uygulaması yapılır. Sanal anjiyoda, geleneksel kalp anjiyosu gibi hastanın kasık atar damarına girilmez. Halk arasında kansız anjiyo olarak da bilinir. Koldaki toplar damar yolu ile damara kontrast madde (renkli boya, opak madde) verilmesi ile kasık damarına girmeden, kalp damarlarına kateter adı verilen ince boru yerleştirmeden, X ışınları kullanılarak tomografik kesitler sayesinde saniyeler içinde tüm kalp damarları üç boyutlu olarak görülür. Kalp damarının iç ve dış duvarını gösterir. Damarları tıkayan yağ plakları, daralma, kireçlenmeler kısa sürede saptanır. Yağ plaklarının sert mi yumuşak mı olduğu belirlenir. Geleneksel kalp anjiyosundan farklı olarak sanal anjiyo işlemi sonrası hastanede yatılmaz.

Sıklıkla damar değerlendirmesinde kullanılsa da, sanal anjiyo ile kalpteki diğer yapılar da değerlendirilir. Kalp içi pıhtı, kalp duvarında balonlaşma (anevrizma), aort kapağının kaç yaprakçıktan oluştuğu, aort kapağında kireçlenme belirlenir. Aort damarı genişlemesi (aort anevrizma) çapının ne kadar olduğu saptanır. Kalp zarı kalınlığı kireçlenme düzeyi belirlenir.

EKG (kalp şeridi), efor testi (koşu testi), kalp sintigrafisi gibi tetkiklerin sonuçları kalp damar hastalığını yaklaşık % 80 oranında gösterir. Bu yüzden % 20 lik risk atlanabilir. Bu riski atlamamak için sanal anjiyo uygulanır. Günümüzde sanal anjiyo çekimi yapan çok kesitli BT cihazlarının en az 64 kesitli olması önerilmektedir. 640 kesit cihazlar bile kullanımdadır. Sanal anjiyo ile kalp damar hastalığı saptama % 98; normal damarları belirleme % 100 gibi yüksek bir oranda kesinliğe sahiptir.

 - Göğüs ağrısı, nefes darlığı gibi koroner arter hastalığı şikayetleri olanlar

 - Koşu-efor testi şüpheli olanlar

 - Ailesinde yoğun şekilde kalp hastalığı olanlar

 - Yüksek tansiyon, şeker hastalığı, kolesterol yüksekliği, sigara kullanımı gibi damar hastalığı için risk faktörleri olanlar

 - İşlem saniyeler gibi çok kısa bir sürede sonlanır. Hastaneye yatış gerekmez.

 - Kalp damarlarının üç boyutlu görüntüsü oluşur.

 - Kalp damarında biriken kalsiyum miktarı belirlenir.

 - Kalp damarındaki plakların tipi belirlenir. Yağ plaklarının sert mi yumuşak mı olduğu söylenir. Kireçlenmiş sert plak ile yumuşak her an yırtılıp kalp krizi oluşturmaya müsait plaklar ayırt edilir.

 - Damardaki plak tipini ve kalsiyum miktarını belirleyebilen tek tetkik olan sanal anjiyo sonucunda bireyin kalp krizi geçirme olasılığı hesaplanır ve ona göre tedavi düzenlenir.

 - Kalp içi pıhtı saptanır.

 - Kalp duvarında gelişen balonlaşma – anevrizma – saptanır.

 - Aort kapağının kaç yaprakçıktan oluştuğu, aort kapağındaki kireçlenme ve darlık derecesi belirlenir.

 - Aort damarı genişlemesi (aort anevrizması) ve çap genişliği saptanır.

 - Kalp zarı kalınlığı kireçlenme düzeyi belirlenir.

Sanal anjiyo sırasında radyasyona maruz kalınır. Kalınan radyasyon miktarı kullanılan makineye göre değişir. Son çıkan sanal anjiyo sistemlerinde radyasyon dozu düşüktür. Kalp hızı kontrolü ve son sistemlerin kullanımı ile radyasyon dozu düşürülmüştür.

Damar görüntülemesi için kullanılan kontrast (renkli boya, opak madde) maddenin yan etkileri olabilir. Kontrast madde çok zayıf bir ihtimalde olsa bazen bulantı-kusma, ciltte kızarıklık, kaşıntı, halsizlik, ağızda metalik tat, gözlerde sulanma ve kaşıntı, sinirlilik, terleme, titreme, nefes darlığı gibi şikayetlere neden olabilir. Hastaların yaklaşık % 97’si kontrast madde ile sorun yaşamaz. Ağır yan etki sıklığı 1000 de 4 oranında çok nadir olarak bildirilmiştir. Yan etkilerden en önemlileri: alerji ve böbrek yetmezliğidir. Alerji sorunu var ise çekim yapılan yere bildirilmelidir. Alerji gelişimini öngörmek için bir test mevcut değildir. Damar görüntülemesi için kullanılan kontrast (renkli boya, opak madde) madde böbreklerden atılıp vücuttan temizlendiği için böbrek yetmezliği hastalarında uygulanmaz (Serum kreatinin>1.5 mg/dl).

Kontrast (renkli boya, opak madde) maddenin damara verilmesi için açılan damar yolunun açıldığı alanda kızarıklık, şişlik, morarma nadiren enfeksiyon olabilir.

Gebelerin veya gebelik ihtimali olan kişilere sanal anjiyo yapılmaz.

Cihaza göre kilo sınırı değişmekle birlikte genellikle 120 kg. üstü bireylerde çekim yapılamaz.

İşleme aç olarak gelinmeli. On iki saat öncesinde kafeinli besinler tüketilmemeli ki tetkik sırasında kalp hızı yükselmesin. Tetkik sırasında görüntü kalitesinin iyi olması ve radyasyon dozunun düşürülmesi için doktorunuz size beta bloker denilen kalp hızını azaltıcı ilaçlar verebilir. Daha önceden bu tip ilaçlar ile ilgili sorununuz oldu ise doktorunuza bildirmeniz gerekir.

Tomografi cihazının yatağına hastanın yatması ile tetkik yapılır. Tetkik sırasında hastayı takip eden görevli, hasta ile gerekli durumlarda iletişime geçer. Bu nedenle çekim esnasında gelişen herhangi bir yan etkiyi hisseden hastanın durumu çekim yapan görevliye bildirmesi gerekir. Damardaki kireç birikimi, kalsiyum miktarının belirlenmesi için önce kontrast madde verilmeden çekim yapılır. Ardından kalp şeridi (EKG) eşliğinde kısa süreli nefes tutularak damardan kontrast madde (renkli boya, opak madde) verilerek çekim tamamlanır. Tüm çekim hastanın odaya girmesinden çıkmasına kadar yaklaşık 5-10 dakika kadar sürer.

Geleneksel kalp anjiyosundan farklı olarak sanal anjiyo işlemi sonrası hastanede yatılmaz. İşlem sonrası normal günlük hayata devam edilir. Uygulanan kontrast maddenin vücuttan hızlı ve etkin biçimde böbreklerden atılması için, sanal anjiyo sonrası 48 saat boyunca bol su tüketilmelidir. Sanal anjiyo sonucu genellikle 24 saat içinde raporlanarak hastaya verilir. Sonuç ile doktora başvurulmalıdır.

Yeni CORONA Virüs (COVID-19) ve Kalp Hastalıkları

Mitral Darlığı Mitral Stenoz Nedir?

Uzun Yaşam ''Mavi Bölgeler''in sağlıklı ve uzun yaşama dair sırları

Kalp Kapak Hastalıkları Nedir?

Abdominal (Karın) Aort Anevrizması Nedir?

Uyku Apnesi ve Horlama

Mitral Yetersizliği Mitral Yetmezliği Mitral Regürgitasyon Nedir?

Torasik (Göğüs) Aort Anevrizması Nedir?

Kahve ve Kalp Sağlığı

Atriyal Septal Defekt (ASD) Kalp Deliği Nedir?