HASTALAR İÇİN BİLGİLER

Mitral Darlığı Mitral Stenoz Nedir?

Mitral kapağının tamamen açılamayıp daraldığı duruma mitral darlığı, mitral stenozu adı verilir. Normal mitral kapak alanı yaklaşık olarak 4-6 cm2 boyutundadır. Mitral darlığı halinde kalp içerisinde sol atriyumdan (sol kulakçık) sol ventriküle (sol karıncık) yeterli miktarda kan ilerleyemez. Zaman içerisinde mitral darlığında ( mitral stenoz ) akciğerden kalbe oksijen yüklü kanın gelişi azalır. Bu durum çabuk yorulmaya, nefes açlığı ve darlığı hissine neden olur. Böylece mitral darlığında ( mitral stenoz ) sol atriyumda (sol kulakçık) olması gerekenden fazla kan kalır. Sol atriyum (sol kulakçık) genişler ve fazla kan akciğerlere kaçmaya başlar. Akciğerlerde fazla sıvı toplanır ve mitral darlığında ( mitral stenoz ) akciğer ödemi ortaya çıkar.

Erken dönemde darlık hafif iken, bu hastalarda şikayet yoktur. Tesadüfen doktor muayenesi sırasında steteskop aracılığı ile mitral darlığına ( mitral stenoz ) ait duyulan üfürüm nedeni ile farkına varılabilir. Darlık ciddiyeti arttıkça mitral kapak alanı belirli bir değerin altına inince hastanın şikayetleri başlar. Kişi önceden yapabildiği merdiven çıkmak gibi efor gerektiren eylemleri yapmakta zorlanır. Nefes darlığı, halsizlik, çabuk yorulma, çarpıntı, göğüs ağrısı, düzensiz kalp atımları, ritm bozuklukları, ayak ve bacaklarda şişlik gibi şikayetler ortaya çıkar. Tanı konulmada geç kalınmış daha ileri mitral darlığı ( mitral stenoz ) durumunda yani daha az sıklıkla ağızdan kan gelmesi, kanlı balgam, ses kısıklığı da oluşur. Bu şikayetler özellikle hasta hareket halinde iken yani genellikle fiziksel aktiviteler esnasında gelişir. Ancak mitral darlığı ( mitral stenoz ) ilerledikçe bu şikayetler gece uyku sırasında da oluşur. Örneğin, nefes darlığı, boğulur gibi olma hissi ve çarpıntı ile gece uykudan uyanma gibi mitral darlığına bağlı şikayetler gelişir. Sol atriyum (sol kulakçık) genişlemesi ve/veya ritm bozukluğu gelişmesi ile mitral darlığı (mitral stenoz) hastalarında kalp içinde pıhtı oluşur. Kalp içinde oluşan pıhtı kalpten ayrılarak beyin gibi hayati bir organa ilerlediğinde inme ( felç ) durumuna dair şikayetler de mitral darlığı (mitral stenoz) hastalarında görülür.

Mitral darlığı ( mitral stenoz ) doğuştan veya sonradan gelişen (edinsel) sebeplerle oluşabilir. Mitral darlığı (mitral stenoz) çoğunlukla romatizmal kalp hastalığı sonucu olur. Romatizmal kalp hastalığı veya kalp romatizması çocukluk çağında geçirilmiş romatizmal ateş nedeni ile olur. Romatizmal ateş, ‘A grubu Beta Hemolitik Streptokok’ isimli bir bakterinin neden olduğu boğaz enfeksiyonu sonrasında, bazı bireylerde vücudun o mikroba karşı gösterdiği aşırı tepki nedeniyle gelişen, “kalp romatizması” olarak da adlandırılan bir hastalıktır. Romatizmal ateş düşük orta gelirli ülkelerde daha sık görülür. Romatizmal ateş kalp kapaklarına sıklıkla da mitral kapağa zarar vererek kalp kapağında hasar oluşturur. Romatizmal kalp hastalığı neden ile oluşan mitral darlığına (mitral stenoz) romatizmal mitral darlığı adı verilir. zehrailkeakyildiz.com web sitesinde “Hastalara Bilgiler” başlığı altında “Romatizmal Kalp Hastalığı – Kalp Romatizması” bölümünden konu ile ilgili detaylı bilgi alabilirsiniz.

Daha ileri yaş gruplarında ise mitral darlığı (mitral stenoz), mitral kapak üzerinde yaşlanma ile biriken kalsiyum nedeni ile olur. Bu mitral darlığına (mitral stenoz) ise kalsifik yani kireçlenmiş mitral darlığı (mitral stenoz) adı verilir. Daha nadir görülen diğer mitral darlığı (mitral stenoz) nedenleri ise doğuştan kalp delikleri, lupus (SLE) adlı romatizma hastalığı gibi durumlardır.

Mitral darlığı (mitral stenoz) kalp muayenesi sırasında steteskop ile dinlemede duyulacak üfürüm ile şüphelenir. Üfürüm saptanmasından sonra tanısal başka testler gerekir. Bu testlerden en önemlisi kalp ultrasonu olan ekokardiyografidir. Yüzeyel ekokardiyografi ile genellikle mitral darlığı (mitral stenoz), kalp boşluklarındaki genişleme, kalp kasının hareketi ve kalbin dakikada tüm vücuda pompaladığı kan miktarı saptanır. Ekokardiyografi ile mitral darlığının (mitral stenoz) derecesi belirlenir. Hafif, orta ve ciddi olarak sınıflandırılır. Mitral darlık (mitral stenoz) için tedavi yöntemlerini belirlemek için yemek borusu yolu ile ekokardiyografi (Transözefajiyal Ekokardiyografi (TÖE, TEE) uygulanarak mitral kapak detaylı değerlendirilmesi uygulanır. zehrailkeakyildiz.com web sitesinde “Hastalara Bilgiler” başlığı altında “Ekokardiyografi” bölümünden “Transözefajiyal (Transesophageal, endoskopik yutturma işlemi eşliğinde) Ekokardiyografi (TÖE, TEE)” başlığı altında konu ile ilgili detaylı bilgi alabilirsiniz.

Tedavi, şikayetlere ve mitral darlığının (mitral stenoz) ne kadar ciddi olduğuna göre değişir. Mitral darlığı (mitral stenoz) derecesi ciddiyeti hafif, orta ve ciddi olmak üzere üçe ayrılır. Mitral kapak alanı 1.5 cm2 nin üstünde olan mitral darlığı (mitral stenoz) hafif ve orta mitral darlığıdır (mitral stenoz). Mitral kapak alanı 1.5 cm2 nin üstünde olan mitral darlığı (mitral stenoz) hastalarında sıkı kardiyoloji muayenesi takibi eşliğinde ilaç tedavisi uygulanır. Mitral kapak alanı zaman içerisinde azalır ve ciddi mitral darlığına (mitral stenoz) doğru ilerler. Kardiyoloji muayene ve takibi transtorasik (yüzeyel) ekokardiyografi (kalp ultrasonu) ile uygun şekilde yapılır ise kapağın ciddiyete doğru gidişini erkenden anlamak mümkün olur. zehrailkeakyildiz.com web sitesinde “Hastalara Bilgiler” başlığı altında “Ekokardiyografi” bölümünden “Transtorasik (Yüzeysel, transthoracic) Ekokardiyografi (TTE)” başlığı altında konu ile ilgili detaylı bilgi alabilirsiniz. Bu durumda hastaya erkenden kapağa dair ileri tedavilerin uygulanma şansını verir. Tabi ki tek başına transtorasik (yüzeyel) ekokardiyografiyi (kalp ultrasonu) ile mitral kapağı değerlendirmek yeterli değildir. Hastanın şikayetlerinin artışı da bu rutin takiplerde hassasiyetle değerlendirilir. Mitral darlığı (mitral stenoz) hastasının kardiyoloji muayenesi uygulanması ve şikayetlerinin detaylı dinlenmesi, anlaşılması bu safhada önem arz eder. Mitral darlığı (mitral stenoz) tedavisinde kullanılan hiçbir ilaç mitral darlığını (mitral stenoz) geriye döndüremez. İlaçlar yalnızca mitral darlığına (mitral stenoz) bağlı şikayetleri azaltır.

Mitral kapak alanının 1.5 cm2 nin altına düşmesi ile birlikte ciddi mitral darlığı (mitral stenoz) süreci başlar. Ciddi mitral darlığında (mitral stenoz) şikayetler daha belirginleşir. İlaç tedavilerinin yeterli olmadığı bir döneme girilir. Mitral darlığı (mitral stenoz) tedavisi ilaçlar ile devam ederken şikayeti olan ciddi mitral darlığı (mitral stenoz) hastalarında artık mitral kapağın hangi yöntemle tamir edileceğine veya değiştirileceğine karar verme zamanı gelmiştir.

Mitral kapak alanının 1.5 cm2 nin altına düşmesi ile birlikte ciddi mitral darlığı (mitral stenoz) süreci başlar. Ciddi mitral darlığında (mitral stenoz) şikayetler daha belirginleşir. İlaç tedavilerinin yeterli olmadığı bir döneme girilir. Mitral darlığı (mitral stenoz) tedavisi ilaçlar ile devam ederken şikayeti olan ciddi mitral darlığı (mitral stenoz) hastalarında artık mitral kapağın hangi yöntemle tamir edileceğine veya değiştirileceğine karar verme zamanı gelmiştir.

Mitral darlığı (mitral stenoz) cerrahi (ameliyat) eşliğinde tamir edilebilir veya mitral kapak değiştirilebilir. Bu işlemler açık cerrahi (ameliyat) veya minimal invaziv adı verilen daha kapalı cerrahi (ameliyat) metotları ile uygulanır. Mitral darlığı (mitral stenoz) tedavisinde ameliyatın hangisi olacağına karar vermek hastaya göre değişir. Minimal invaziv kalp ameliyatları herkese uygun değildir. Mitral darlığının (mitral stenoz) nedenine, kapağın durumuna, ameliyatın bireye göre değişen riskine, şikayetlerin ciddiyetine, kalp işlevine, kalp damarlarında eşlik eden darlıkların olup olmadığına bağlı olarak mitral darlığı (mitral stenoz) cerrahisi (ameliyat) değişir. Mitral kapak yapısı uygun ise ameliyat sırasında yapışıklıklar açılarak mitral darlığı (mitral stenoz) genişletilmeye çalışılır. Bu işlem valvüloplasti ameliyatı olarak adlandırılır. Ancak mitral kapak yapısı çok bozuk ve genişletilmeye müsait değil ise bu durumda mitral darlığı (mitral stenoz) tedavisinde mitral kapağın protez kapak ile değiştirilmesi uygulanır.

Diğer bir mitral kapak girişimsel işlemi ise mitral kapak balon valvüloplastidir (mitral kapak kommisürotomi). Mitral kapak balon valvüloplasti (mitral kapak kommisürotomi) bu işleme uygun romatizmal mitral darlığı (mitral stenoz) hastalarına uygulanır. Bu işlem cerrahiye (ameliyat) gerek olmadan kasıktaki damardan girilerek mitral kapağa ulaşılması ile yapılır. Mitral kapağa ulaşılınca mitral darlığı (mitral stenoz) bir balon yardımı ile genişletilir ve mitral kapak alanı arttırılır. Bu işlem sonucunda hastanın mitral kapağı orijinal kapak alanına dönmez ancak şikayetlerini azaltacak seviyede bir mitral kapak alanı sağlanır. Kalp içerisinde sol atriyumdan (sol kulakçık) sol ventriküle (sol karıncık) ilerleyen kan miktarı daha yeterli hale getirilir. Her romatizmal mitral kapak hastasına mitral kapak balon valvüloplasti (mitral kapak kommisürotomi) uygulanamaz. Mitral kapak balon valvüloplasti (mitral kapak kommisürotomi) uygulanması düşünülen hastaların bazı kriterleri karşılaması gerekir. Her romatizmal mitral darlığı (mitral stenoz) hastası için bu işlem uygun değildir.

Mitral darlığı (mitral stenoz) olan kapağın durumu buna uygun ise ancak yapılabilir. Bu sorunun cevabı kardiyoloji uzmanı tarafından uygulanan ekokardiyografi ile verilir. Sol atriyum (sol kulakçık) genişlemesi ve/veya ritm bozukluğu gelişmesi ile mitral darlığı (mitral stenoz) hastalarında kalp içinde pıhtı oluşur. Mitral darlığı (mitral stenoz) hastasının kalbi içinde pıhtı mevcut ise bu işlem uygulanamaz. Mitral darlığı (mitral stenoz) hastasının kalbi içinde pıhtı olup olmadığının cevabı kardiyoloji uzmanı tarafından uygulanan ekokardiyografi ile verilir. Bu ekokardiyografi yüzeyel veya transtorasik ekokardiyografiden (kalp ultrasonu) farklıdır. Transözefajiyal (Transesophageal, endoskopik yutturma işlemi eşliğinde) ekokardiyografi (TÖE, TEE) ile yapılır ve mitral darlığının (mitral stenoz) işleme uygun olup olmadığı ve kalp içinde pıhtı olup olmadığı belirlenir. zehrailkeakyildiz.com web sitesinde “Hastalara Bilgiler” başlığı altında “Ekokardiyografi” bölümünden “Transözefajiyal (Transesophageal, endoskopik yutturma işlemi eşliğinde) Ekokardiyografi (TÖE, TEE)” başlığı altında konu ile ilgili detaylı bilgi alabilirsiniz. Romatizmal mitral kapak, mitral kapak balon valvüloplasti (mitral kapak kommisürotomi) uygulanmasına uygun değil ise şikayeti olan ciddi mitral darlığı (mitral stenoz) hastasına cerrahi (ameliyat) uygulanır.

Mitral protez kapak ameliyatı uygulananlarda protez olarak takılan yeni kapağın ekokardiyografi (kalp ultrasonu) eşliğinde kardiyoloji uzmanı tarafından takip edilmelidir. Hastanın ekokardiyografiyi (kalp ultrasonu) ile yeni protez mitral kapağı değerlendirilmeli; hastasının rutin kardiyoloji muayenesi uygulanmalı, gerekli ilaç tedavileri düzenlenmeli ve şikayetleri detaylı şekilde dinlenmelidir.

Mitral Yetersizliği Mitral Yetmezliği Mitral Regürgitasyon Nedir?

Evde hangi tansiyon aletini kullanalım?

Kalp ve Damar Hastalıkları (Kardiyovasküler Hastalık) Nedir?

Yeni CORONA Virüs (COVID-19) ve Kalp Hastalıkları

Ekokardiyografi (Kalp ultrasonu)

Uyku Apnesi ve Horlama

Vitamin D Takviyesi

Ritm Bozuklukları Aritmi Nedir?

Kahve ve Kalp Sağlığı

Atriyal Septal Defekt (ASD) Kalp Deliği Nedir?